Du lịch các làng nghề truyền thống Việt Nam Phần IV - Làng nghề gỗ Đồng Kỵ

Danh mục: Tin gốm sứ Ngày gửi: 21/12/1989

 Làng gỗ Đồng Kỵ (thuộc phường Đồng Kỵ, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) nổi tiếng khắp cả nước bởi duy trì được nét văn hóa truyền thống và nghề sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ gỗ.

 

Làng nghề gỗ Đồng Kỵ


Lịch sử : 

Trước 1997, Đồng Kỵ thuộc xã Đồng Quang (gồm 3 thôn Bính Hạ, Trang Liệt, Đồng Kỵ) huyện Tiên Sơn, tỉnh Hà Bắc.

Sau tái lập tỉnh, từ 1997 đến tháng 8/1999, Đồng Kỵ thuộc xã Đồng Quang, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Từ tháng 9/1999, Đồng Kỵ thuộc xã Đồng Quang, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Năm 2008, theo quyết định thành lập thị xã Từ Sơn, chia tách xã Đồng Quang thành phường Trang Hạ và phường Đồng Kỵ.


Từ làng nghề truyền thống

Nghề làm gỗ mỹ nghệ ở Đồng Kỵ có từ bao giờ thì hầu như người dân không rõ. Chỉ biết những đứa trẻ nơi đây mới lớn đã được bố mẹ dạy cho cách đục đẽo, chạm trổ. Hiện nay, làng vẫn giữ được ngôi đền cổ hơn 300 năm tuổi, được làm bằng gỗ với những đường nét chạm khắc tinh xảo, do 36 người thợ của làng tạo nên. Ngày trước, người thợ Đồng Kỵ đi làm ở khắp nơi, ai thuê gì làm đó, từ giường tủ, bàn ghế đến cả làm tượng phật… Đến đầu những năm 1990, khi nhu cầu của thị trường ngày càng tăng, người làng mới bắt đầu mở cơ sở sản xuất gỗ mỹ nghệ ngay tại làng. Khi đó, cả phường chỉ có vài trăm hộ sản xuất kinh doanh. Đến cuối thế kỷ XX đã có hơn 90% số hộ trong địa phương và gần 20 doanh nghiệp tổ chức làm. Thị trường tiêu thụ là các thành phố, thị xã trong nước và hàng trăm cửa hàng tại Pò Chài (Trung Quốc).

Đến cụm công nghiệp

Sang thế kỷ XXI, tốc độ phát triển tiểu thủ công nghiệp dịch vụ làng nghề của địa phương càng nhanh và mạnh. Hiện nay, Đồng Kỵ đã có hơn 3.000 hộ (chiếm gần 95% số hộ trong toàn phường) cùng 140 doanh nghiệp và hợp tác tham gia sản xuất kinh doanh đồ gỗ mỹ nghệ.

Hiện làng nghề tạo việc làm cho 6000 lao động địa phương và hàng chục nghìn lao động từ các tỉnh lân cận như: Bắc Giang, Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Vĩnh Phúc…

Trên đà phát triển, năm 2003 địa phương đã xây dựng và đưa vào hoạt động một khu công nghiệp rộng hơn 10 ha nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng sản xuất. Đặc biệt, trong giai đoạn 2005-2010, Đảng bộ và chính quyền phường đã tập trung đẩy mạnh phát triển khu công nghiệp, với nhiều giải pháp như khuyến khích, thúc đẩy các thành phần kinh tế phát triển, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc của các cơ sở sản xuất về vốn, mặt bằng, thuế… nên đến nay diện tích khu công nghiệp đã được lấp đầy. Dự kiến xây dựng thêm một khu công nghiệp rộng 70 ha nhằm mở rộng và tạo điều kiện phát triển cho làng nghề Đồng Kỵ.

Như vậy, từ một làng nghề truyền thống, đến nay, làng nghề Đồng Kỵ đã trở thành một cụm công nghiệp sản xuất kinh doanh đồ gỗ mỹ nghệ sầm uất, chuyên cung cấp các sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ cho thị trường trong và ngoài nước được nhiều người biết đến.

Phát triển song song với bảo tồn

Nét độc đáo của sản phẩm gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ là kết hợp rất nhuần nhuyễn giữa truyền thống và hiện đại, nên rất phù hợp với xu hướng tiêu dùng và gu thẩm mỹ của khách hàng. Chính vì thế, hàng năm, các công ty du lịch đã đưa rất nhiều khách nước ngoài như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Anh, Hà Lan... đến tham quan và tìm hiểu văn hóa cũng như sản phẩm làng nghề.

Gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ được làm hết sức khéo léo, cầu kỳ từ khâu chọn nguyên liệu, làm đồ ngang (xẻ gỗ thành tấm theo kích cỡ đã định trước) đến khâu chạm khắc và hoàn thiện. Người thợ với đôi bàn tay khéo léo tỉ mỉ chạm khắc những nét hoa văn độc đáo hay hình rồng, phượng… tạo thành những sản phẩm gỗ mỹ nghệ rất đa dạng, từ các sản phẩm thông dụng như giường, tủ, bàn ghế… đến các sản phẩm trang trí nội thất độc đáo, có tính thẩm mỹ cao phục vụ cho nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

Để tiếp tục khẳng định vị trí của mình trên thị trường trong nước và quốc tế, một số doanh nghiệp lớn tại Đồng Kỵ đang tiến hành nghiên cứu cách sao tẩm gỗ để sản phẩm có thể chịu được nhiệt độ khí hậu lạnh nhằm tiếp cận thị trường phương Tây.

Có thể nói Đồng Kỵ đã tiến một bước dài trở thành cụm công nghiệp, làng nghề thủ công mỹ nghệ có quy mô lớn, hiện đại, tuy nhiên sự phát triển này vẫn gắn liền với việc bảo tồn và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.

 

Xem Thêm: Du lịch các làng nghề truyền thống Việt Nam